เว็บไซต์ประจำตำแหน่งนายกรัฐมนตรีไทย

“...ต้องบอกว่า ชาวบ้านทุกคนเห็นภาพชัดเจนมากขึ้นมาก…เขามีความหวังกับโครงการชุมชนเศรษฐกิจพอเพียงในแง่การจุดประกายการปลดหนี้ปลดสินที่คาดว่า เราจะทำสำเร็จใน 5 ปีอย่างที่ได้บอกไว้...”

ร่วม 3 เดือนหลังจากที่ชุมชน ‘บ้านคลองทราย’ ตำบลหนองม่วง อำเภอโคกสูง จังหวัดสระแก้ว ภายใต้การนำของผู้ใหญ่บ้านหญิง ‘ธนมาศ เผือกสีสุข’ ได้ลงแรงเพาะ ‘เห็ดขอนขาว’ ที่ได้งบประมาณสนับสนุนจากโครงการ ‘ชุมชนเศรษฐกิจพอเพียง’

วันนี้…ไม่เพียงดอกเห็ดจะกลายเป็นอีกหนึ่งรายได้หลักที่นำพาหลายชีวิตในชุมชนให้กินอยู่อย่างพอเพียง แต่กลายเป็นว่า ดอกเห็ดที่ทะยอยงอกงามกลายเป็นแรงหนุนให้เกิดการต่อยอดทางความคิด ที่นำพาไปสู่อีกหลายโครงการในชุมชนคลองทราย

“สวัสดีค่ะ…เดี๋ยววันนี้พี่ส่งข้อมูลอัพเดตเห็ดขอนขาวให้นะคะ” ธนมาศรับปาก แต่ไม่วายติดพันภารกิจงานราษฎร์งานหลวงที่มีเข้ามาไม่ว่างเว้น ไม่ว่าจะเป็นการขอดูงานของหมู่บ้านใกล้เคียง หรือจากตัวแทนของอำเภอ หรือจังหวัดอื่นๆ ที่ต่างก็หวังจะประสบความสำเร็จอย่างหมู่บ้านคลองทราย

อันเป็นที่มาของรางวัลประจำตำบล ประจำอำเภอ และประจำจังหวัด ที่เริ่มนับไม่ถ้วน

“เข้าเดือนที่ 3 เราทำยอดขายได้ประมาณ 26,000 กว่าบาทแล้วค่ะ” ธนมาศเล่าเสียงใส และบอกว่า เงินก้อนนี้จะนำไปต่อยอดสร้างโรงเรือนเพาะเห็ดขอนขาวอีกโรง

ส่วนในอนาคตหากเห็ดล้นตลาด หรือราคาตกต่ำ ก็ได้คิดแผน ‘แปรรูป’ เพื่อต่อชีวิตเห็ดไว้เสร็จสรรพแล้ว ตั้งแต่การอบแห้ง การครีเอทีฟเมนูอาหารใหม่ที่ใช้เห็ดเข้าไปเป็นส่วนผสม กระทั่งการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพจากก้อนเชื้อเห็ดที่หมดอายุแล้ว

“เราได้คิดการเพิ่มมูลค่าเห็ดไว้หลายรูปแบบ ซึ่งก็จะสามารถยืดอายุการเก็บดอกเห็ดไว้ได้นานขึ้น เช่น การนำเห็ดไปผลิดเป็นแหนมเห็ด น้ำพริกเห็ด เห็ดหยอง ข้าวเกรียบเห็ด เห็ดกระป๋อง เห็ดอบแห้ง ชาเห็ด 3 อย่าง (เพื่อต่อต้านอนุมูลอิสระ) และโปรตีนเห็ด เป็นต้น”

ขณะเดียวกันก็เริ่มคิดเมนูอาหารใหม่ๆ เพื่อเจาะตลาดที่กว้างขึ้นนั้น

ก็มีตั้งแต่เมนูลาบเห็ด เห็ดย่าง แกงเห็ด 4 ภาค พะแนงเห็ดกุ้งสด เห็ดผัดขิง เกี๊ยวสอดไส้เห็ด แหนมเห็ด น้ำพริกอ่องเห็ด ต้มยำเห็ดอบไก่ แกงส้มแป๊ะซะเห็ดกุ้งสด น้ำพริกมะม่วงผัดเห็ด ฯลฯ แล้วแต่จะประยุกต์สูตรในการปรุง

เมื่อผนวก ‘การตลาด’ ที่ไม่ได้เน้นกำไรเป็นที่ตั้ง แต่หวังให้เกิดการแบ่งปันเกื้อกูล จึงเป็นที่มาของการเริ่มจำหน่ายภายในหมู่บ้าน ชุมชนใกล้เคียง ก่อนจะตีโค้งออกเจาะตลาดรอบจังหวัด ออกเปิดบูธตามงานต่างๆ ส่งตามร้านค้า ห้างสรรพสินค้า โดยนำเสนอว่า เห็ดในเชิงสินค้าเชิงสุขภาพ เพื่อกลุ่มผู้บริโภคที่ดูแลตัวเอง และผู้รับประทานอาหารมังสวิรัติ

“ต้องบอกว่าชาวบ้านทุกคนเห็นภาพชัดเจนมากขึ้นมาก ไม่ว่าจะเป็นเห็ดที่ขายได้ ขิงขาตะไคร้ที่ชาวบ้านต่างคนก็ต่างปลูกกันเต็มหลังบ้าน หรือจะเป็นการเพาะกบที่มียอดสั่งเข้ามาเรื่อยๆ ต่างๆเหล่านี้ทำให้พวกเขามีความหวังกับโครงการชุมชนเศรษฐกิจพอเพียงในแง่การจุดประกายการปลดหนี้ปลดสินที่คาดว่า เราจะทำสำเร็จใน 5 ปีอย่างที่ได้บอกไว้” ธนมาศกล่าวอย่างภูมิใจ

เมื่อเห็ดมีผลผลิตน้อยลง หรือก้อนเชื้อที่หมดอายุแล้ว ก็จะนำมาผลิตเป็นปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพ ทำให้ลดต้นทุนการผลิตในภาคเกษตรลง เพราะไม่ต้องซื้อปุ๋ยเคมีราคาแพงที่อาจจะมีธาตุอาหารไม่เพียงเพียงพอต่อการเจริญเติบโตของพืช ขณะเดียวกันก็สามารถเจาะตลาดพืชผักปลอดสารพิษที่ตรงตามต้องการของผู้บริโภคในปัจจุบัน

“เมื่อผลิตปุ๋ยไว้ใช้ในชุมชนได้มากเพียงพอ ก็สามารถส่งจำหน่ายให้เกษตรกรในชุมชนอื่นๆ หรือถ้าก้อนเชื้อเห็ดมีมากเกินไป เราก็นำไปผลิตเป็นอาหารปลานิลได้อีกต่อ ช่วยลดต้นทุนอาหารปลา สร้างกำไรให้มากขึ้น” ธนมาศกล่าวถึงคุณประโยชน์รองอื่นๆของเห็ด

ส่วนโปรเจ็คท์ยักษ์ที่กำลังปลุกปั้นหมู่บ้านคลองทรายให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวกึ่งอนุรักษ์ธรรมชาติกับปรากฏการณ์ ‘ละลุ’ ที่ไม่ว่าใครก็ต้องพากันไปเยี่ยมเยือน ล่าสุดได้วางแผนสร้างเป็นเรือนพักไว้สำหรับนักท่องเที่ยวถึง 6 หลัง ที่ลดหลั่นกันตามขนาด ซึ่งคาดว่าจะใช้เงินสมทบจากรางวัลต่างๆที่ได้มา รายได้กองกลางจากการขายเห็ด และการขอเงินสนับสนุนจากโครงการชุมชนเศรษฐกิจพอเพียงในครั้งต่อไป พร้อมๆกับการเตรียมความพร้อมให้กับคนทั้งหมู่บ้าน ในฐานะเจ้าบ้านที่ดี

“เราวางแผนจะปลูกต้นคูน ต้นซากุระเมืองร้อนสองข้างทางเป็นระยะ เริ่มจากทางเข้าหมู่บ้านถึงปรากฏการณ์ละลุเพื่อเสริมทัศนียภาพ ขณะเดียวกันก็จะสร้างซุ้มประตูทุกบ้าน เพิ่มการปลูกดอกไม้ พืชเศรษฐกิจเพื่อปรับภูมิทัศน์รอบๆถนนภายในหมู่บ้านทุกเส้นทุกสายทุกซอยให้ดูสวยงาม และใช้ประโยชน์ได้จริง โดยเน้นความสะอาดสะอ้านให้เหมาะสมกับการท่องเที่ยวด้วย” ธนมาศเล่า

เพื่อผลิกโฉม ‘บ้านคลองทราย’ ให้ก้าวผ่านวิกฤติได้ด้วยแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง

--------------------------

๐ รายละเอียดโครงการเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อยกระดับชุมชน(ต่อยอด) จากศูนย์การเรียนรู้วิถีชีวิตชุมชนคนบ้านคลองทราย

1. โรงเรือนเพาะเห็ดขอนขาว(ต่อยอด)
2. อาคารรองรับการประชุม สัมมนา ขนาดบรรจุ 200 คน งบประมาณ 100000 บาท พร้อมห้องน้ำ
3. บ้านพัก(เรือนไม้ไผ่) 4 หลังๆละ 20000 บาท(รวมทั้งหมดประมาณ 80000 บาท)
4. เรือนรับรอง(เรือนปีกไม้) 2 หลังๆละ 50000 บาท
5. อาคารนอนเรือนไม้1 หลัง บ้านดิน 1 หลัง ขนาด 50 คน จำนวน 2 หลัง พร้อมห้องน้ำ ห้องอาบน้ำ งบประมาณหลังๆละ 100000(รวม 200000 บาท)

๐ แผนพัฒนาเส้นทางคมนาคมหมู่บ้านคลองทราย

1.เส้นทางเข้า-ออก ระยะ 1000 เมตร(มีคอนกรีตแล้ว 250 เมตร)

• ขาดอีกประมาณ 750 เมตร
• ขยายความก้างหน้าถนนทางเข้า-ออกประมาณ 8 เมตร เพื่อให้สะดวกแก่การสัญจรไปมา

2.ถนนคอนกรีตภายในหมู่บ้าน 4 ซอย ระยะทาง 400 เมตร

3.ถนนเลียบคลองทรายน้อย จากสำนักสงฆ์ ถึง ถนนของบริษัทเชิงภูเขาพรมสุวรรณ

4.ถนนดินลูกรังอัดบดคลองทรายถึงละลุ

5.ถนนดินสู่แปลงเกษตรจากหมู่บ้านถึงคลองน้ำขุ่น

6.ถนนดินลูกรังรอบบริเวณสำนักสงฆ์คลองทราย

7.ถนนเลียบมุมสระน้ำสาธารณะประโยชน์บ้านนายถนอม เลียบคลองทรายน้อยถึงสำนักสงฆ์

๐ ปรับภูมิทัศน์ตามสถานที่ต่างๆในหมู่บ้านคลองทรายดังต่อไปนี้

1.จัดทำซุ้มประตูทางเข้าหมู่บ้านใหม่

1.1ซุ้มป้ายคำขวัญหมู่บ้านด้านซ้าย

1.2ซุ้มศูนย์การเรียนรู้ด้านขวา

2.ปลูกต้นคูน ต้นซากุระเมืองร้อนสองข้างทางเป็นระยะๆ จากซุ้มประตู ถึงหมู่บ้าน ถึงละลุ(จากซุ้มประตูถึงหมู่บ้านใช้บล็อกเป็นฐานของการปลูกสองข้างทาง ห่างกันต้นละ20เมตร ข้างละ 50 ต้น รวมเป็น 100 ต้น

• จากหมู่บ้านถึงละลุ ระยะทาง 2400 เมตรห่างกันต้นละ 20 เมตรจำนวนข้างละ 240
• บล็อกซีเมนต์ 240 อัน ต้นคูน 120 ต้น ต้นซากุระ 120 ต้น

3.ทำรั้วกั้นแนวเขตให้สวยงาม

4.ปรับภูมิทัศน์รอบๆถนนภายในหมู่บ้านทุกเส้นทุกสายทุกซอย

5.ให้ทุกครัวเรือนทำซุ้มประตูหน้าบ้าน

6.ให้มีการปลูกพืชผักสวนครัว

7.ดูแลบริเวณบ้านเรือนตัวเอง ถนน ซอย ให้สะอาด

8.ให้มีถังขยะ มีการแยกขยะ และกำจัดขยะให้ถูกวิธี ลดการใช้วัสดุที่ย่อสลายยาก เช่น พลาสติก

9.ใช้ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพ ที่ทำกันเอง ลดการใช้สารเคมี

10.ปลูกไม้ดอก ไม้ประดับ ทุกครัวเรือน เพื่อประดับตกแต่งจัดสวนให้สวยงาม

11.ปลูกต้นไม้ ดอกไม้ของแต่ละจังหวัดทั้งหมด 76 จังหวัด

12.ปลูกต้นพญายา ต้นไม้ประจำหมู่บ้านคลองทราย

๐ แผนพัฒนาด้านการเกษตรกรรม

1.นาข้าว

2.มันสำปะหลัง

3.อ้อย

• ลดต้นทุนทุนการผลิต(หันมาใช้ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพ สารกำจัดแมลงจากชีวภาพ และลดพื้นที่การเกษตร แต่ปริมาณผลผลิตยังได้มากกว่าหรือเท่าเดิม
• ปลูกพืชหมุนเวียนหลังจากที่เก็บเกี่ยวผลผลิตแล้ว
• ปลูกผักปลอดสารพิษ ไว้กินเองในครัวเรือน ชุมชน และขายเพื่อเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัวและชุมชน

๐ แผนพัฒนาแหล่งน้ำด้านการอุปโภค บริโภค และด้านการเกษตร

1.ขุดลอกสระน้ำสาธารณะประโยชน์ 3 บ่อ ขนาด 2 ไร่ งบประมาณบ่อล่ะ 50000 บาท

2.ขุดสระน้ำขนาด 5 ไร่ เพื่อรองรับการผลิตน้ำประปาภายในหมู่บ้านปละด้านการเกษตร

3.ขุดลอกคลองทายน้อย จากสำนักสงฆ์ถึงภูเขาพรมสุวรรณระยะทาง 4 ก.ม.

4.อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ 200 ไร่ บริเวณเชิงภูเขาพรมสุวรรณขุดคลองชลประทาน จากอ่างเก็บน้ำบ้านคลองทรายผ่านคลองทรายน้อยผ่านคลองยางบ้านผาสุกถึงบ้านโคกสามัคคี

5.สร้างระบบประปาของกรมอนามัย(น้ำประปาดื่มได้)ในบริเวณสระ 5 ไร่ ที่สำนักสงฆ์

๐ การมอบสวัสดิการแก่สมาชิกในด้านต่างๆ

1.ค่ารักษาพยาบาล

2.ดูแลเด็กก่อนวัยเรียน

3.ทุนการศึกษา

4.ดูแลผู้สูงอายุ

อ่านเรื่องก่อนหน้านี้ได้ที่  ชุมชนพอเพียง : ว่าด้วยเรื่องเห็ดๆ แบบชุมชนบ้านคลองทราย